على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2498
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غيازه ( qay ze ) ا . پ . سيخ كوچكى آهنين كه بر سر چوبى نصب كرده خر و گاو را بدان رانند و مهميز نيز گويند . غياص ( qiy s ) و غياصة ( qiy sat ) م . ع . غاص غوصا و غياصا و غياصة . مر . غوص . غياصة ( qiy sat ) م . ع . غاص غياصة ( از باب نصر ) : غواصى كرد و فرو شد در دريا جهة طلب مرواريد . غياصة ( qiy sat ) ا . ع . شغل و پيشهء غواصى . غياض ( qiy z ) ع . ج . غيضة . غياط ( qiy t ) ع . ج . غائط . غياطل ( qay tel ) ع . ج . غيطلة . غياظك ( qiy zaka ) و غياظيك ( qiy zayka ) ا . ع . فعل ذلك غياظك : بيشتر كرد آن كار را تا دشوار كند بر تو آن را و در مشقت انداخت تو را . و كذا : فعل ذلك غياظيك . غياف ( qayy f ) ا . ع . مرد دراز ريش كه ريشش بسيار بزرگ بود . غيال ( qayy l ) ا . ع . شير بيشه . غيان ( qay n ) ا . ع . سيماب و جيوه . غيان ( qayy n ) ص . ع . گمراه . و نوميد . غيان ( qayy n ) ا . ع . بنو غيان : نام گروهى از تازيان كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله آنها را بنور شدان ناميد . غياهب ( qay heb ) ع . ج . غيهب . غياية ( qay yat ) ا . ع . سايبان . و هر چه بالاى سر سايه افگند مانند ابر و غبار و تاريكى و جز آن . و روشنائى شعاع آفتاب . و تك چاه . و نام موضعى . الحديث : تجئ البقرة و آل عمران يوم القيمة كانهما غمامتان و غيايتان . غيب ( qayb ) ا . ع . گمان . و پنهانى . ج : غياب و غيوب . و هر چيز كه از شخص ناپديد باشد . و زمين پست . و پيه . و نيز غيب : چيزى كه نباشد خلاف شهادة كه بمعنى چيزى است كه باشد . غيب ( qayb ) ص . ع . ج . غائب . غيب ( qayb ) م . ع . غاب غيبا و غيبة و غيابا . مر . غياب . غيب ( qayb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز پنهانى كه آشكار نباشد . و هر چيز ناپديد و مخفى . و غيب شدن : ناپديد گشتن و مخفى شدن و غيب كردن : ناپديد كردن . و غيب گفتن : از چيز هاى پنهانى خبر دادن و هوختن . و سر كسى را آشكار كردن . و پيشبينى كردن در امور محتمل الوقوع . و عالم غيب : عالم آينده ضد عالم شهادت . و حالت آينده . غيب ( qoyab ) و ( qoyyab ) ع . ج . غائب . غيبان ( qayb n ) و ( qayyeb n ) ا . ع . رگهاى درخت . غيبة ( qaybat ) ا . ع . زمين پست . يق : وقعنا فى غيبة اى هبطة من الارض . غيبة ( qibat ) ا . ع . ا . ع . بدگوئى در پس كسى اگر راست باشد و اگر دروغ بود بهتان نامند . غيبة ( qibat ) و ( qaybat ) م . ع غاب غيبة و غيبة و غيابا . مر . غياب . غيبت ( qaybat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناپديد شدگى ضد حضور و رنود . و جدائى و مفارقت . و بدگوئى در پشت سر مردم خواه راست باشد يا دروغ و پرتاد و دشتياد و زشتياد و بهتان . و عيبگوئى . و افترا . و هر چيز نهفتهاى كه در غياب شخص بطور نجوا و زير گوشى گويند . و غيبت كردن : حاضر نشدن و غايب بودن و ناپديد گشتن . و غيبت كردن از كسى : بدگوئى كردن از آن كس در غياب وى و افترا زدن به او . غيبتگر ( qaybat - gar ) ا . پ . بدگو و مفترى و افترا زننده . غيبدان ( qayb - d n ) ص . پ . كسى كه داناى بكشف رموز و اسرار باشد . و رمال و فالگو و فالگير . و داراى علم غيب . و پيغمبر . غيبگو ( qayb - gu ) و ( qayb - gov ) و غيبگوى ( qayb - guy ) و ( qayb - govy ) ا . پ . كسى كه از امور نهانى و اسرار مردم خبر دهد . و رمال و فالگير و فالگو . غيبگويان ( qayb - guy n ) پ . ج . غيبگو . غيبوبة ( qaybubat ) م . ع . غاب غيابا و غيبوبة . مر . غياب . غيبوبت ( qaybubat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مفارقت و عدم حضور . و ناپديد شدگى . غيبه ( qaybe ) ا . پ . پارههاى آهنى كه در بگتر و جوشن به كار برند . و تيردان و جعبه و كيش . و دايرههائى در سپر از چوب كه ابريشم به روى آنها پيچده باشند . و پنبهء زده شده و محلوج . غيبى ( qaybi ) ص . پ . منسوب بغيب . و ناپديد و عدم حاضر و نهفته و پنهان و مخفى و غير مرئى . و مقدر و تقديرى . و منسوب بعالم غيب . و اللهى و ربانى و آسمانى و فلكى . غية ( qayyat ) ا . ع . گستاخى و تهور و بىپروائى . غية ( qayyat ) و ( qiyyat ) ع . كلمهايست كه در شتم و دشنام گويند . يقال : هو لغية : او حرامزده است . و ولد غية يعنى فرزند زناست و حرامزده و خشوك . و كذلك : هو لغية و ولد غية . غيث ( qays ) ا . ع . باران . و ابرى كه